مركز اطلاعات و مدارك اسلامى
193
فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى )
فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 2 ، ص ( 575 - 574 ) . اشاره نص ر . ك : دلالت اشاره اشتباه حجت به لا حجت ر . ك : معارضه حجت و لا حجت اشتراك ر . ك : اشتراك لفظى ، اشتراك معنوى . اشتراك لفظى ويژگى ناشى از وضع لفظ براى معانى متعدّد به صورت مستقل اشتراك لفظى از اقسام احوال لفظ بوده و عبارت است از حالتى كه بر يك لفظ به سبب وضع آن براى چند معنا بهطور جداگانه ، عارض مىگردد ، مانند : لفظ « عين » كه براى هريك از معانى چشم ، چشمه ، طلا و . . . بهطور جداگانه وضع شده است . مظفر ، محمد رضا ، المنطق ، ص 39 . مختارى مازندرانى ، محمد حسين ، فرهنگ اصطلاحات اصولى ، ص 46 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 23 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 35 و 51 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 51 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 38 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 26 . اشتراك معنوى تعدّد مصاديق معناى واحد لفظ اشتراك معنوى ، مقابل اشتراك لفظى و به معناى تعدد مصاديق و افراد مختلف معناى واحدى است كه از يك لفظ فهميده مىشود و آن لفظ بر همه آنها صادق است ، مانند : اشتراك مصاديق مختلف انسان در معناى « حيوان ناطق » كه بر همه آنها صدق مىكند . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 67 . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 83 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 26 . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 218 . اشتغال ر . ك : اصل احتياط اشتغال شرعى ر . ك : اصل احتياط شرعى اشتغال عقلى ر . ك : اصل احتياط عقلى اشتقاق لفظى را از لفظ ديگر گرفتن با اشتراك در حروف اصلى اشتقاق ، به معناى گرفتن لفظى از لفظ ديگر است ، در صورتى كه از نظر معنا و تركيب مناسبت داشته و در صيغه مغاير باشند . اشتقاق را بر سه قسم دانستهاند : 1 . اشتقاق صغير ، و آن در جايى است كه بين دو لفظ در حروف و ترتيب تناسب باشد ، مانند : اشتقاق « ضرب » از « ضرب » ؛ 2 . اشتقاق كبير ، و آن در جايى است كه بين دو لفظ در حروف و معنا تناسب باشد ، نه در ترتيب ، مثل : اشتقاق « جبذ » از « جذب » ؛ 3 . اشتقاق اكبر ، و آن در جايى است كه بين دو لفظ در مخارج حروف تناسب باشد ، مثل : اشتقاق « نعق » از « نهق » . جرجانى ، محمد بن على ، كتاب التعريفات ، ص 12 . تهانوى ، محمد اعلى بن على ، كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 1 ، ص 766 . اشتهار ر . ك : شهرت اشتهار در روايت ر . ك : شهرت روايى اشتهار در عمل ر . ك : شهرت عملى اشتهار در فتوا ر . ك : شهرت فتوايى [ اصالت ] اصالت ( عدم الدليل دليل العدم ) ر . ك : قاعده « عدم الدليل دليل العدم » اصالت اباحه ر . ك : اصل اباحه اصالت احتياط ر . ك : اصل احتياط اصالت اشتغال ر . ك : اصل احتياط اصالت اشتغال شرعى ر . ك : اصل احتياط شرعى اصالت اشتغال عقلى ر . ك : اصل احتياط عقلى اصالت اطلاق تمسّك به اطلاق كلام در نفى قيد محتمل اصالت اطلاق ، از اصول لفظى است . درباره كاربرد و مجراى